Boeken van de eerste wereldoorlog

In de loop van de tijd heb ik een aardige verzameling boeken over de eerste wereldoorlog aangeschaft. Ook de bibliotheek is veelvuldig bezocht, maar hoewel de verzameling aldaar groeit, was ik daar snel doorheen. Om de zoveel tijd struin ik weer eens op internet en schaf aldaar, of in een winkel, weer een boek aan.
De meest indrukwekkende vind ik toch de boeken met ooggetuigen verslagen, die je toch een beeld geven van hoe het toendertijd geweest is. Hieronder heb ik de boeken weergegeven die in mijn bezit zijn met een korte beschrijving van de inhoud.

John Harris "Verbond met de Dood"
In deze roman wordt het verhaal vertelt van een van de vele "Palls-batallions" die tijdens de slag om de Somme na een opleiding van 2 jaar binnen 10 minuten hun vernietiging tegemoet liepen.
Indrukwekkend geschreven hoe ze vol enthousiasme de strijd ingingen in de overtuiging dat het een fluitje van een cent zou worden. Niets was echter minder waar en de ontgoocheling naderhand, voor degene die het gelukkig genoeg overleefd hadden was dan ook enorm.
Complete straten, vriendenclubs, personeel van bedrijven werden binnen enkele minuten weggevaagd en dat voor, wat later bleek, in de gunstigte gevallen enkele kilometers terreinwinst.

Chrisje en Kees Brants "Velden van weleer"
Met deze reisgids is het allemaal begonnen. Toevallig tegengekomen in de bibliotheek, later aangeschaft, is dit de oorzaak van de interesse die ondertussen al aardig in de kilometers is gaan lopen.
In deze reisgids wordt het hele front beschreven van de kust tot aan de Vogezen, met het verhaal van de strijd van toen, en de situatie van nu. Met het boek in de hand kunnen de verschillende bezienswaardigheden bekeken worden en krijg je een idee van de strijd die zich toen afgespeeld heeft.
Duidelijk geschreven leidt het boek je langs het front en vertelt het verhaal achter de duidelijk zichtbare, en soms al bijna onzichtbare, tekenen van de razernij van toen. Heeft al vele diensten bewezen bij de tochten naar Ieper, Verdun en de Somme.

John Keegan "De Eerste Wereldoorlog"
Het complete verhaal van de eerste wereldoorlog. Voorzien van enkele foto´s wordt de strijd beschreven op alle fronten. Een mooi boek, vooral voor de historici onder ons, ikzelf vond het toch wel zware kost om te lezen. Duidelijk wordt wel hoe veelomvattend de oorlog geweest is.
Mijn aandacht is veelal toegespitst op de oorlog aan het west front, met de vele slachtoffers aan Duitse, Franse en Britse slachtoffers terwijl de andere deelnemende landen zoals Rusland, Italie en Oostenrijk/Hongarije evenzoveel geleden hebben.

Hew Strachan "De Eerste Wereldoorlog"
Net zoals het voorgaande boek wordt hierin het complete verhaal van de eerste wereldoorlog verteld. Rijkelijk voorzien van foto's wordtr ook hier de strijd beschreven op alle fronten. De titels van de hoofdstukken kwamewn mer al; zeer bekend voor en het bleek dat op de TV-zender "Discovery" een serie over de eerste wereldoorlog is geweest, gebaseerd op dit boek. Ook zware kost, maar een goed geschreven boek.

Luc de Vos "De Eerste Wereldoorlog"
Ook in dit boek wordt weer het verhaal geschreven van de eerste wereldoorlog, veel minder uitgebreid dan beide voorgaande boeken, en vooral de nadruk op de strijd in Belgie. Gekocht vanaf een plaatje op het internet is dit boek toch een tegenvaller. Hoewel, in tegenstelling tot de andere boeken, de slagen beschreven worden aan de hand van kaartjes van het slagveld kon het boek, in ieder geval bij mij, toch niet de aandacht vasthouden.

Winston Groom "Storm over Vlaanderen"
In dit boek wordt het front rondom het vlaamse Ieper behandeld, het toneel van vele veldslagen waarbij het front niet meer dan enkele kilometers veranderde. Dit ten koste van honderdduizenden doden aan beide zijden. Voorzien van foto's en kaarten van het front wordt door de jaren 1914-1918 heen de veldslagen behandeld die hier gewoed hebben. Als je het boek leest wordt duidelijk waarom Ieper nog zo'n belangrijke plaats inneemt in de Engelse geschiedenis, niet in het minst door de vele Engelse begraafplaatsen die hier nog liggen.

Lyn MacDonald "Somme 1916"
De Somme 1916, een begrip voor de Engelsen. Wat Verdun is voor de Fransen is De Somme voor de Engelsen. Maandenlange gevechten met een dodental tot in de honderdduizenden. In dit boek worden de ooggetuigen van toen aan het woord gelaten. In hun verslagen vertellen zij over de gruwelijkheid van de oorlog, en het "gemak" waarmee velen zich opstelden om te worden neergemaaid voor het vaderland. Opgewonden door het vooruitzicht om de Duitsers een flinke klap te verkopen, tot de ontdekking komend dat zijzelf de grootste klappen te verduren kregen. Voorzien van foto's en frontkaarten wordt een overzicht gegeven van deze gruwelijke slag, die vele maanden duurde.

Lyn MacDonald "1914 Dagen van hoop"
Idem als in het vorige boek wordt aan de hand van ooggetuigenverslagen de strijd in de eerste maanden van de oorlog verteld. Aan land gekomen in Frankrijk zou de klus even snel geklaard worden en daarna weer snel naar huis. Trappelend om te vechten bleek al gauw dat het karwei iets meer inhield en aan het eind van 1914 bleek het Engelse beroepsleger welhaast opgehouden zijn te bestaan. De acceptatie van het feit dat waar gevochten wordt er doden vallen is onthutsend om te lezen. En dan te bedenken dat er nog 4 lange jaren van oorlog zouden volgen.

"De eerste wereldoorlog Dag na Dag"
Dit boek geeft een overzicht van alle belangrijke gebeurtenissen tijdens de eeste wereldoorlog. Over over elke dag is wel iets te melden. Wrang om te bedenken dat op de dagen die niet vermeld staan er ook duidenden stierven op een voor de geschiedschrijving minder belangrijke datum. Vele foto's complementeren het geheel zodat een "indrukwekkend" naslagwerk is ontstaan.

Sesam "Geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog"
Als geschenk gekregen van een oude basisschoolleraar (tegengekomen na 30 jaar!) geeft deze serie boekjes een beeld van de eerste wereldoorlog in "foto's en documenten". Verdeeld in 6 afleveringen geven deze boekjes een duidelijk beeld van de strijd van toen. Er wordt niet alleen ingegaan op het westelijk front maar op de vele fronten zodat duidelijk is dat de eerste wereldoorlog werkelijk een wereldoorlog was. Uitgegeven in 1965 is het een indrukwekkend naslagwerk, rijkelijk voorzien van foto's.

"De eerste wereldoorlog"
Dit boek maakt onderdeel uit van een serie van meerdere boeken, waarvan ik er drie in mijn bezit heb. Het zijn eigenlijk geen boeken maar meer verzamelbundels van diverse artikelen geschreven door profs en docterandussen van verschillende nationaliteit. Er zitten allerhande artikelen varierend tussen de werkelijke strijd, de achtergronden, het thuisfront en nog veel meer. Op de kop getikt door een collega op een rommelmarkt in Belgie is het toch weer een welkome aanvulling op mijn verzameling boeken.

"Before endeavours fade"
Via een lid van het forum eerste wereldoorlog werd ik geattendeerd op deze engelstalige reisgids. Op zoek gegaan op Internet kreeg ik het boek uiteindelijk te pakken bij een winkel in de buurt, een versie uit 1976. Tezamen met "velden van weleer" vormt deze gids een goede twee-eenheid om het westelijk front te lijf te gaan.

"The battle of Loos"
Gekocht op een boekenbeurs dit engelstalige boek over de slag bij Loos. Het is altijd weer treurig om te lezen wat er allemaal mis ging bij de gevechten, mis voor de Engelsen dan, met als trieste resultaat wat nu te zien is op de begraafplaats bij Loos. Met de kennis van nu is makkelijk aan te geven wat het manco was, alleen schieten de gesneuvelden van toen er weinig mee op.

"Van het slagveld der natien"
Een zeer oud boek, gekegen van een oud-leraar, verhaalt over de eerste weken van de oorlog in Belgie. Gezien door de ogen van een Nederlander geeft dit boek een goed beeld van de eerste oorlogsdagen. Het doet allemaal nog onschuldig aan, op de fiets door het strijdtoneel. Lastig om te lezen door het oude taalgebruik, en rijkelijk voorzien van tekeningen.

"Verdun, het grote gericht"
Wederom een redelijk oud boek, gekregen van dezelfe oud-leraar, over de strijd om Verdun. Een ander boek dan ik gewend ben. De schrijver, naar ik later hoorde, iemand uit Elzas-Lotharingen, schrijft een indrukwekkend verhaal over deze strijd en dan vooral de ontberingen die de soldaten moesten doorstaan. Draaft af en toe door in zijn vehaal, maar de strijd aldaar was ook niet te bevatten in al zijn gruwelijkheid.

"Der Grose Krieg"
Deze boeken heb ik gekregen van een collega. De boeken zijn geschreven in een soort fractuurschrift, moeilijk om te ontcijferen. Daar ben ik ook niet aan begonnen, wel zijn de boeken goed voorzien van foto's. En alles vanuit een Duits oogpunt, weer eens wat anders.

"Der erste weltkrieg"
Ook bij toeval aangekomen, dit oude boek. Vol met foto's en documenten, en dan gezien door Duitse ogen.